Kingma State

Uitgelichte Kingma's

Eenendertig levens uit vijf eeuwen, van de stamvader op de sate Kinghum tot de oprichter van de stichting.

Vijftiende tot zeventiende eeuw

1. JKJelle Kingumca. 1450 – na 1514Eigenerfde op de sate Kinghum bij Zweins, de latere Kingma State, en de oudst bekende stamvader van de familie.
2. PKPieter Jelles Kingmaca. 1552 – ca. 1610Oudste zoon van Jelle Pieters Kingum, eigenerfde op de Kingma sate en in 1601 en 1604 lid van Gedeputeerde Staten van Friesland.
3. Saeckle Intesz Kingmaca. 1584 – 1652Zat in de Rekenkamer van Friesland en kocht in 1611 met zijn oom Ruyrdt Kingma State van zijn oom Hendrick Jelles.
4. Catherina Saecklesdr van Kingmavóór 1626 – 1682Zuster van Ignatius en vrouw van de Franeker stadssecretaris Jacob van Ghemmenich; haar zoon Zacheus erfde Kingma State. Haar portret is in het bezit van het Fries Museum.
5. Ignatius van Kingma1621 – 1700Ruiterofficier in het Staatse leger, van kornet (1647) tot kolonel en brigadier, en bijna vijftig jaar eigenaar van Kingma State.
6. ZKZacheus van Ghemmenich toe Kingmaca. 1654 – 1720Raadsheer in het Hof van Friesland; zijn oom Ignatius maakte hem erfgenaam van Kingma State, op voorwaarde dat hij 'thoe Kingma' aan zijn naam toevoegde.

Achttiende eeuw

1. Hylke Jansz Kingma1708 – 1782Grootschipper, reder en scheepsbouwer in Makkum. Nam in 1771 de naam Kingma aan, naar zijn grootmoeder, en werd de stamvader van de Makkumer Kingma's.
2. Jeremias Jan Kingma1716 – 1763Amsterdamse koopman die bij de VOC naar Bengalen ging en tweede man werd van het zijdekantoor Kasimbazar, waar hij in 1763 stierf.
3. LKLipkje Yntes (Kingma)1742 – na 1778Bakkersdochter uit Poppingawier. Haar zoons Sake en Ynte noemden zich naar haar Kingma: via haar kregen de Kingma's van Rauwerd, Wijtgaard en Hilversum hun naam.
4. CBCoert Lambertus van Beyma thoe Kingma1753 – 1820Radicale voorman van de Friese patriotten: leidde een staatsgreep, leefde zeven jaar als balling in Frankrijk en zat in 1796 in de Nationale Vergadering.
5. AKAntje Yntes Kingma1786 – 1875Weduwe in Irnsum die een halve eeuw lang in tientallen notariële akten voorkomt als geldschietster en als koopster en verkoopster van land en huizen.

Negentiende eeuw

1. Fokke Yntes Kingma1813 – 1883Pedagoog: bedacht de Kingma-molen, stichtte de Kingmascholen en in Amsterdam een instituut voor kinderen met spraakgebreken.
2. Marten Kingma1817 – 1900Bijna een halve eeuw lid van Provinciale Staten, Tweede Kamerlid voor Dokkum en staatsraad in buitengewone dienst, bijgenaamd de staatsraad-pottenbakker.
3. Ulbo Jetze Heerma van Beyma thoe Kingma1821 – 1876Grietman en burgemeester van Franekeradeel en Statenlid; de eigenaar die Kingma State in 1864 op afbraak liet verkopen.
4. MKMarten Jans Kingma1833 – 1914Olieslager uit Sneek die vanaf 1862 als pionier op de heide van Lemele woonde: eerst steenbakker, daarna boterfabrikant van de roomboterfabriek Statum.
5. Tjeerd Herre Kingma1838 – 1930Olieslager en bankier in Makkum; begon in 1869 het kassierskantoor Gebroeders Kingma, waaruit Kingma's Bank voortkwam.
6. MKMaaike Luitzens Kingma1853 – 1901Volgde haar man, een timmerman, naar Pretoria in de Zuid-Afrikaansche Republiek, waar hij aannemer en architect werd; zij stierf daar in 1901, midden in de Boerenoorlog.
7. Eelze Alles Kingma1859 – 1935Domineeszoon uit Reitsum; burgemeester van Vlagtwedde, Wildervank en Almelo en jarenlang voorzitter van de Vereeniging voor den Volkszang.
8. Merk Sikkes Kingma1862 – 1938De middelste van de drie hardrijdende broers uit Grouw; reed als beroepsrijder tegen Engelse en Friese kampioenen in Amsterdam en Cambridge.
9. Marten Sikkes Kingma1871 – 1962De jongste van de drie broers en in de jaren 1890 volgens de kranten de beste beroepshardrijder van Nederland op de lange baan.
10. Rienk Kingma (Frank Kingman)1872 – 1949Bakkersknecht uit Arum die naar Amerika ging en in Detroit Frank Kingman werd: de stamvader van de Amerikaanse Kingmans.
11. Jan Marten Kingma1881 – 1961Directeur van Kingma's Bank vanaf de oprichting in 1919 en voorzitter van de Friesche Elf Steden.
12. JKJoão (Johannes) Kingma1886 – 1970Ging als jonge man naar Minas Gerais en kocht er in de jaren dertig de eerste zuivelfabriek van Brazilië; er verscheen een boek over hem.
13. GKGerben Eilderts Kingma1893 – 1944Sergeant bij het KNIL, na de val van Java krijgsgevangene; kwam in 1944 om bij de torpedering van het transportschip Junyo Maru.

Twintigste eeuw

1. TKTjomme Ynte Kingma Boltjes1901 – 2000Scheikundig ingenieur en microbioloog; van 1951 tot 1971 hoogleraar microbiologie aan de Universiteit van Amsterdam.
2. IKIda Kingma1908 – 2014Dochter van de in Winsum geboren dierenarts Richard Kingma in Chicago; voordrachtskunstenares en lerares toneel. Zij werd 106 en overleefde al haar negen broers en zussen.
3. Meinte Jan Kingma1911 – 1993Chirurg bij het KNIL, van 1942 tot 1945 krijgsgevangene op Java en Sumatra, later hoogleraar orthopedie in Groningen.
4. Jacobus Theodorus (Ko) Kingma1916 – 1974Geboren op Java, drie jaar Japans krijgsgevangene, daarna geoloog in Nieuw-Zeeland. De Kingma Award van de Nieuw-Zeelandse geologen is naar hem genoemd.
5. JKJessie Kingma1917 – 2017Schreef in 2004 'Our Kingma Family History', het verhaal van de Kingma's van Paterson (New Jersey), dat in De Kinkhoorn 11 werd afgedrukt.
6. TKTaede Johannes Kingma1921 – 2011Griffier van de Staten van Friesland en de genealoog die als eerste de mannelijke lijn van de Birdaarder Kingma's naar Zweins vond.
7. Joost Kingma1950 – 2023Ingenieur en schrijver; richtte de Stichting Kingma State op, vond de plek van de state terug en schreef het boek over Ignatius.

Beelden: de bronnen staan bij elk beeld op de persoonspagina. Jacobus Theodorus (Ko) Kingma: The Press (Stuff Ltd), CC BY-NC-SA 4.0, via Papers Past.